Fabrika Sökümü ve Yıkım, kullanım dışı kalan üretim tesislerinin makine, hat, konstrüksiyon ve tesisatlarının kontrollü biçimde sökülerek geri kazanılabilir malzemelerin ayrıldığı kapsamlı bir saha operasyonudur.
Sanayi tesislerinde gerçekleştirilen Fabrika Sökümü ve Yıkım çalışmaları yalnız binanın veya makinelerin ortadan kaldırılması olarak değerlendirilmemelidir. Üretim hattının hangi parçalardan oluştuğunun belirlenmesi, yeniden kullanılacak ekipmanların korunması, hurdaya ayrılan metallerin sınıflandırılması, ağır parçaların güvenli şekilde taşınabilir hale getirilmesi ve saha içindeki farklı malzeme gruplarının birbirine karıştırılmaması operasyonun temel parçalarıdır.
Bir fabrikanın yıllar içerisinde oluşan yapısı genellikle tek tip değildir. Çelik konstrüksiyonlar, makineler, üretim hatları, kablo kanalları, elektrik panoları, boru sistemleri, motorlar, platformlar, raflar ve çeşitli yardımcı tesisler aynı saha içerisinde bulunabilir. Söküm sırasında ortaya çıkan bu parçaların tamamını tek bir “hurda” grubu olarak ele almak hem operasyonel hem ticari açıdan doğru değildir. Sökülecek sistemlerin önceden tanımlanması ve çıkan malzemelerin kaynağında ayrılması, fabrikanın daha düzenli biçimde tahliye edilmesini sağlar.
Kadak Metal olarak fabrika ve sanayi sahalarında ortaya çıkan metal hurdalarının yerinde değerlendirilmesi, sınıflandırılması ve geri dönüşüm sürecine hazırlanması üzerine çalışıyoruz. Söküm yapılacak tesiste yalnız görünür metal miktarı değil; sistemlerin birbirleriyle bağlantısı, saha erişimi, parça boyutları ve hurda akışının nasıl yönetileceği de dikkate alınmalıdır.
Fabrika sökümü, kullanım dışı bırakılan veya yenilenecek bir endüstriyel tesiste bulunan makine, üretim hattı, çelik yapı, elektrik sistemi ve mekanik ekipmanların kontrollü şekilde demonte edilmesidir. Fabrika sökümünün temel amacı, sahadaki sistemleri rastgele parçalamak değil, sökülecek yapı ve ekipmanları belirli bir operasyon sırasına göre birbirinden ayırmaktır.
Üretimini tamamen sonlandıran bir fabrika ile yalnız belirli bir hattını yenileyen işletmenin ihtiyacı aynı değildir. Komple tesis tahliyesinde çok sayıda sistem söküme dahil olabilirken kısmi çalışmalarda üretimin devam ettiği bölümlerin korunması gerekir. Bu nedenle komple fabrika sökümü ile kısmi tesis sökümü birbirinden ayrılmalıdır.
Söküm kavramı yıkımdan da farklıdır. Bir makinenin bağlantılarından ayrılması, üretim hattının demonte edilmesi veya çelik konstrüksiyonun parçalar halinde sökülmesi kontrollü bir söküm işlemidir. Yapının bütününün ortadan kaldırılması ise farklı planlama ve uygulama ihtiyaçları taşıyan yıkım operasyonuna dönüşebilir.
Endüstriyel tesislerde bazı ekipmanların ikinci el veya yeniden kullanım değeri bulunabilir. Bazı parçalar ise doğrudan hurda niteliğindedir. Bu nedenle söküm başlamadan önce hangi ekipmanın korunacağı ve hangi malzemenin hurdaya ayrılacağı açık biçimde belirlenmelidir. Yeniden kullanılacak bir makinenin kontrolsüz biçimde parçalanması ekonomik kayba yol açabileceği gibi hurda olarak ayrılmış ağır bir ekipmanın gereksiz şekilde hassas demontajla sökülmesi de operasyonu uzatabilir.
Fabrika sahalarındaki malzemelerin birbirine bağlı olması da sökümü sıradan hurda toplamadan ayırır. Üretim makinesi zemine sabitlenmiş olabilir, enerji hatlarına bağlı bulunabilir veya başka bir sistemle mekanik bağlantı taşıyabilir. Çelik platformlar, merdivenler, kablo tavaları ve boru hatları aynı taşıyıcı sistem üzerinde bulunabilir.
Bu nedenle bağlantıların söküm sırası, parçaların taşınabilir hale getirilmesinde önem taşır. Bir sistemin sökülmesi diğer ekipmanın dengesini, erişimini veya kullanımını etkileyebiliyorsa operasyon sırası buna göre oluşturulmalıdır.
Fabrika sökümünün ardından önemli miktarda metal hurda ortaya çıkabilir. Demir ve çelik gövdelerin yanında bakır iletkenler, kablolar, paslanmaz parçalar veya alüminyum bileşenler bulunabilir. Bu malzemelerin tek bir karışık yük olarak çıkarılması yerine kendi metal sınıflarında tutulması, sonraki tartım ve değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Kadak Metal’in fabrika söküm yaklaşımında saha içerisindeki hurdaların yalnız toplanması değil, metal türlerine göre değerlendirilmesi de önem taşır. Özellikle makine, konstrüksiyon ve elektrik sistemlerinin birlikte bulunduğu tesislerde doğru ayrıştırma, sökümün ekonomik sonucunu doğrudan etkileyebilir.
Bir fabrikanın sökümü yalnız makinelerin taşınmasından oluşmaz. Tesisin üretim biçimine göre farklı sistemlerin demonte edilmesi gerekebilir. Fabrika sökümü kapsamı, üretim makinelerinden taşıyıcı çelik yapılara ve enerji altyapısına kadar uzanabilir.
Sahadaki bütün unsurların aynı yöntemle sökülmesi mümkün değildir. Ağır bir makinenin demontajı ile kablo hattının ayrılması farklı ekipman ve çalışma sırası gerektirir. Bu nedenle sökülecek sistemler kendi özelliklerine göre değerlendirilmelidir.
Endüstriyel makinelerin önemli bir bölümü demir veya çelik gövdeye sahip olsa da içerisinde farklı malzemeler bulunabilir. Motorlar, elektrik panoları, kablolar, redüktörler, paslanmaz parçalar veya alüminyum bileşenler aynı makinenin üzerinde yer alabilir.
Makine sökümünde ilk ayrım, ekipmanın yeniden kullanılacak mı yoksa hurdaya mı çıkarılacağıdır. Yeniden kullanılacak makinelerde bağlantıların korunarak demontaj yapılması gerekirken hurda niteliğindeki sistemlerde farklı bir çalışma yöntemi uygulanabilir.
Ağır makinenin yalnız toplam ağırlığına bakmak da doğru değildir. Metal bileşenlerin kendi gruplarında ayrılması, gerçek hurda yapısının anlaşılmasını sağlar. Demir gövdeden ayrılan bakır veya kablo malzemeleri kendi canonical hizmet alanlarında değerlendirilebilir.
Makine sökülürken sahadaki taşıma güzergâhı da önemlidir. Ekipmanın kapıdan çıkıp çıkamayacağı, parçalanması gerekip gerekmediği ve yükleme noktasına nasıl taşınacağı önceden belirlenmelidir.
Üretim hattı, tek bir makineden çok daha karmaşık bir sistem olabilir. Konveyörler, makineler, taşıyıcı şaseler, panolar, sensör sistemleri, motorlar ve çeşitli yardımcı ekipmanlar birbirine bağlı çalışabilir.
Üretim hattı sökümü, bu bağlantıların kontrollü biçimde ayrılmasını gerektirir. Hattın yalnız belirli bir kısmı yenileniyorsa diğer sistemlerin kullanımına zarar verilmemesi gerekir.
Komple fabrika kapanışlarında ise hatların tamamı sökülebilir. Böyle durumlarda hangi makinelerin yeniden değerlendirileceği ve hangilerinin hurdaya ayrılacağı önceden belirlenirse çalışma sırasında gereksiz karışıklık oluşmaz.
Üretim hattından çıkan metal gruplarının da kaynakta ayrılması mümkündür. Çelik taşıyıcılar, motor parçaları, kablolar ve farklı alaşımlar ayrı şekilde toplandığında hurda envanteri daha açık hale gelir.
Fabrika binalarında makine platformları, merdivenler, taşıyıcı çerçeveler, ara katlar, sundurmalar ve çeşitli destek yapıları çelik konstrüksiyondan oluşabilir.
Çelik konstrüksiyon sökümü, parçaların boyutu ve ağırlığı nedeniyle planlı şekilde yapılmalıdır. Büyük elemanların doğrudan zemine bırakılması veya gelişigüzel kesilmesi saha düzenini bozabilir ve sonraki yüklemeyi zorlaştırabilir.
Söküm sırası belirlenirken konstrüksiyonun hangi parçalarının birbirini taşıdığı dikkate alınmalıdır. Parçaların taşınabilir boyutlara ayrılması gerektiğinde saha koşulları ve kullanılacak ekipman birlikte değerlendirilir.
Ortaya çıkan demir ve çelik parçalar kendi hurda gruplarında tutulabilir. Bu malzemeler için Demir Hurdası hizmeti ayrı konu sahibidir ve söküm sayfasında demir türlerinin ayrıntılı fiyatlandırması tekrar edilmez.
Endüstriyel tesislerde çatı konstrüksiyonu, metal kaplamalar, sundurmalar ve çeşitli yardımcı yapı elemanları da söküm kapsamına girebilir.
Çatı veya yüksek seviyedeki metal sistemler, zemindeki makine sökümlerine göre farklı erişim koşulları oluşturur. Yüksekte bulunan metal yapıların sökülmesi, parçaların kontrollü biçimde aşağıya alınmasını ve çevredeki ekipmanların korunmasını gerektirir.
Metal çatı yapısının içerisinde farklı malzemeler de bulunabilir. Taşıyıcı çelik, kaplama sacı, izolasyon ve bağlantı elemanları aynı sistem üzerinde olabilir. Hurda olarak değerlendirilecek metal parçaların metal dışı bileşenlerden ayrılması sonraki işlemleri kolaylaştırır.
Çatı sökümünün fabrika içerisindeki aktif çalışma alanlarını etkilemesi mümkünse operasyonun saha kullanımıyla birlikte planlanması gerekir.
Bir fabrikanın sökümünde yalnız görünür makineler ve çelik yapılar bulunmaz. Elektrik panoları, enerji kabloları, kablo tavaları, boru hatları ve çeşitli mekanik tesisatlar da önemli bir söküm alanı oluşturabilir.
Elektrik tesisatı sökümü, enerjiyle bağlantılı sistemlerin güvenli duruma getirildiği doğrulandıktan sonra planlanmalıdır. Kullanım dışı kabloların, panoların ve taşıyıcı metal sistemlerin birbirinden ayrılması sonradan yapılacak hurda sınıflandırmasını kolaylaştırır.
Enerji ve kumanda kablolarından çıkan malzemeler demir hurdasıyla aynı sınıfta değerlendirilmez. Sökümden çıkan kablolar için Kablo Hurdası kendi konu sahipliğini korur.
Mekanik sistemlerde ise borular, pompalar, taşıyıcılar veya metal bağlantılar bulunabilir. Bunların malzeme türleri farklı olabileceğinden bütün tesisatın tek metal grubu gibi ele alınması doğru değildir.
Fabrika sökümü kavramı yalnız klasik üretim fabrikalarıyla sınırlı değildir. Endüstriyel tesis sökümü, üretim, depolama, bakım veya sanayi faaliyetleri için kullanılan farklı yapıların kullanım dışı sistemlerinin demonte edilmesini kapsayabilir.
Tesisin işlevi değiştikçe sökülecek ekipmanların türü de değişir. Üretim fabrikasında yoğun makine ve enerji altyapısı bulunurken depoda raf ve konstrüksiyon sistemleri öne çıkabilir.
Üretim tesislerinde makine, üretim hattı, pano, kablo, çelik platform ve yardımcı sistemler aynı saha içerisinde bulunabilir.
Bu nedenle üretim tesisi sökümü, farklı uzmanlık alanlarının ardışık biçimde çalışmasını gerektiren bir operasyon yapısına sahip olabilir.
Tesis tamamen kapanıyorsa bütün üretim altyapısının kaldırılması gündeme gelebilir. Yalnız hat yenileniyorsa mevcut üretim sistemlerinin korunması daha önemli hale gelir.
Söküm sonrasında ortaya çıkan metal hurdaların kaynağında ayrılması, tesis boşaltma sürecinin daha düzenli ilerlemesine yardımcı olur.
Endüstriyel depolarda üretim makineleri sınırlı olabilir ancak ağır raf sistemleri, platformlar, çelik konstrüksiyonlar ve yardımcı ekipmanlar önemli miktarda metal oluşturabilir.
Depo sökümünde raf ve konstrüksiyon sistemleri ana operasyon alanlarından biridir. Yeniden kullanılabilecek raflarla hurdaya ayrılacak metal parçaların birbirinden ayrılması gerekir.
Depo içerisinde kalan eski makine veya çeşitli işletme ekipmanları da aynı çalışma sırasında çıkarılabilir. Alanın tahliyesi planlanırken sökülen parçaların yükleme noktasına taşınması ve saha içinde yeni bir engel oluşturmaması önemlidir.
Metal işleme veya bakım atölyelerinde makineler, çalışma tezgâhları, metal dolaplar, raflar, kablolar ve çeşitli ekipmanlar bulunabilir.
Atölyelerin fabrika kadar büyük olmaması söküm operasyonunun basit olduğu anlamına gelmez. Küçük bir alanda yoğun sayıda makine ve malzeme bulunması hareket alanını sınırlayabilir.
Torna, freze veya benzeri makinelerin yanında birikmiş metal hurdaları da tesis tahliyesi sırasında ayrı değerlendirilebilir. İşleme artıklarının makine gövdeleriyle karıştırılmaması malzeme sınıflandırmasını kolaylaştırır.
Sanayi sitelerindeki üretim ve hizmet yapıları kullanım amacı değiştiğinde çelik konstrüksiyon, makine, tesisat ve çeşitli metal sistemlerin sökülmesi gerekebilir.
Sanayi yapısı sökümü, tesisin mevcut kullanım şekline göre farklı kapsam kazanır. Bazı yapılarda makineler ağırlıktayken bazı alanlarda taşıyıcı metal sistemler veya depo ekipmanları öne çıkabilir.
Kadak Metal olarak fabrika, depo, şantiye ve sanayi işletmelerindeki metal hurdaların yerinde değerlendirilmesini operasyonun önemli parçalarından biri olarak ele alıyoruz. Sökümden çıkan malzemenin yalnız uzaklaştırılması değil, doğru metal grubuna ayrılması da sonraki geri dönüşüm sürecinin temelini oluşturur.
Fabrika sahasına herhangi bir ekipman getirilmeden önce sökülecek sistemlerin ve çalışma alanının görülmesi gerekir. Söküm öncesi keşif, operasyonun kapsamının gerçek saha koşulları üzerinden belirlenmesini sağlar.
Fotoğraf, telefon görüşmesi veya yaklaşık makine listesi ilk bilgi için faydalı olabilir; ancak geniş tesislerde bütün bağlantıları ve erişim koşullarını göstermeyebilir. Yerinde yapılan incelemede sistemlerin konumu, parça büyüklükleri ve sökülen malzemenin hangi güzergâhtan çıkarılacağı birlikte değerlendirilebilir.
Keşif sırasında ilk yapılması gereken hangi sistemlerin operasyon kapsamına girdiğini netleştirmektir.
Bir fabrikada bazı makineler hurdaya ayrılırken diğerleri taşınarak başka tesiste kullanılabilir. Bazı çelik yapılar sökülürken binanın diğer bölümleri korunabilir.
Söküm kapsamının açık biçimde belirlenmesi, yanlış ekipmana veya aktif sisteme müdahale edilmesini önler.
Makine, hat, konstrüksiyon, pano, tesisat ve diğer sistemlerin ayrı ayrı işaretlenmesi operasyon sırasının oluşturulmasını kolaylaştırır.
Söküm sonucunda çıkması beklenen malzemelerin önceden yaklaşık olarak belirlenmesi hem ticari değerlendirmeye hem lojistik hazırlığa katkı sağlar.
Demir ve çelik miktarı yüksek olabilir; bunun yanında bakır, kablo, krom veya alüminyum da ortaya çıkabilir. Hurda envanteri, farklı metal gruplarının tek bir toplam ağırlık altında kaybolmasını önler.
Kesin tonaj ancak gerçek söküm ve tartım sonrasında belirlenebilir. Ancak keşifte yapılan ön envanter, kaç araç gerekebileceği ve hangi malzemelerin ayrı toplanması gerektiği konusunda yol gösterir.
Ağır makine veya konstrüksiyon parçalarının sökülmesi kadar sahadan çıkarılması da önemlidir.
Kapı genişliği, araç giriş alanı, yükleme noktası ve içerideki hareket güzergâhı saha erişiminin temel unsurlarıdır.
Bir makinenin bulunduğu noktadan bütün halde çıkarılamaması durumunda daha küçük parçalara ayrılması gerekebilir. Benzer şekilde ağır metal parçaların araç yaklaşamayan bir alanda bulunması ek taşıma planı gerektirebilir.
Keşif sırasında bu koşulların önceden görülmesi, söküm tamamlandıktan sonra sahada taşınamayacak büyüklükte parçaların kalmasını önler.
Her fabrika sökümünde aynı araç ve ekipman kullanılamaz. Sökülecek malzemenin ağırlığı, yüksekliği, bağlantı yapısı ve bulunduğu konum ihtiyaç duyulan çalışma düzenini değiştirir.
Ekipman seçimi gerçek saha koşullarına göre yapılmalıdır. Küçük metal parçaların bulunduğu bir atölyeyle ağır konstrüksiyon ve büyük makinelerin yer aldığı sanayi tesisinin operasyon ihtiyacı aynı değildir.
Parçaların yüklemeye hazırlanması, tesis içerisinde taşınması ve araçlara alınması için gereken ekipman keşif sırasında belirlenirse çalışma daha düzenli ilerler.
Fabrika sökümü her zaman bütün ekipmanların hurdaya ayrılması anlamına gelmez.
Yeni tesise taşınacak makineler, satılacak ikinci el ekipmanlar veya kullanımda kalacak sistemler bulunabilir. Bu nedenle korunacak ekipmanların söküm hurdalarından ayrılması operasyon başlamadan önce yapılmalıdır.
Yeniden kullanılacak bir makinenin hurda operasyonuna dahil edilmemesi kadar, o makineye bağlı kablo, boru veya destek sistemlerinin yanlışlıkla sökülmemesi de önemlidir.
Sahada açık bir ayrım yapılması; hurdaya çıkacak metal, taşınacak ekipman ve korunacak tesis bölümlerinin birbirine karışmasını önler. Kadak Metal açısından doğru keşif, fabrika sökümünün yalnız metal toplama değil, saha düzeni ve malzeme ayrımıyla birlikte yönetilen planlı bir operasyon olarak ilerlemesini sağlar.
Üretim faaliyetini sona erdiren, başka bir kullanıma hazırlanacak veya yapısal olarak tamamen kaldırılacak sanayi tesislerinde yalnız makine ve ekipmanların sökülmesi yeterli olmayabilir. Binanın, taşıyıcı sistemlerin veya tesise bağlı yapıların ortadan kaldırılması gerektiğinde fabrika yıkımı ayrı bir operasyon olarak ele alınmalıdır.
Fabrika sökümünde çoğunlukla makine, üretim hattı, tesisat ve metal sistemlerin demontajı öne çıkarken yıkım çalışmalarında yapının kendisi operasyonun merkezine girer. Bu nedenle iki işlemin uygulama sırası, kullanılacak yöntemler ve teknik hazırlığı aynı değildir. Bazı projelerde önce yeniden kullanılacak ekipmanlar çıkarılır, ardından geri kazanılabilir metal sistemler sökülür ve son olarak yapısal yıkım aşamasına geçilir.
Kadak Metal’in Fabrika Sökümü ve Yıkım hizmeti kapsamında değerlendirdiği endüstriyel sahalarda metal hurdaların ortaya çıkış biçimi de projenin kapsamına göre değişebilir. Çelik kolon ve kirişler, çatı konstrüksiyonları, sac kaplamalar, merdivenler, platformlar, makine taşıyıcıları ve tesisat sistemleri yıkım veya söküm sırasında geri kazanılabilir metal grupları oluşturabilir.
Yapının kontrollü biçimde ortadan kaldırılması gereken projelerde önemli olan yalnız işi hızlı tamamlamak değildir. Yıkım sırasının, çevredeki yapıların ve saha koşullarının birlikte değerlendirilmesi gerekir. Fabrikanın aktif işletmelere yakın bulunması, bitişik yapılar, mevcut altyapı hatları veya saha içerisinde korunacak bölümler uygulanacak yöntemi değiştirebilir.
Tesisin bütününün kullanım dışı bırakıldığı ve yapının tamamen kaldırılacağı projeler komple fabrika yıkımı kapsamına girebilir. Bu tür çalışmalarda yalnız üretim alanı değil; idari bölümler, depolar, yardımcı yapılar, platformlar ve çeşitli endüstriyel sistemler de proje sınırına dahil olabilir.
Komple yıkım başlamadan önce tesis içerisindeki yeniden kullanılabilir makinelerin, ikinci el değeri bulunan ekipmanların ve geri kazanılabilecek metal bileşenlerin belirlenmesi önemlidir. Yapısal yıkıma doğrudan geçilmesi, sonradan ayrıştırılması mümkün olan malzemelerin karışmasına neden olabilir.
Bu sebeple ön söküm ve seçici ayrıştırma, büyük endüstriyel yapılarda yıkımın önemli hazırlık aşamalarından biridir. Elektrik sistemleri, metal tesisatlar, kablolar, makineler ve sökülebilir yapı bileşenleri uygun koşullarda ana yıkımdan önce ayrılabilir.
Komple yıkım sırasında ortaya çıkan demir ve çelik miktarı yüksek olabilir. Bununla birlikte bütün yıkıntı ağırlığının metal olduğu düşünülmemelidir. Beton, tuğla, ahşap, izolasyon ve farklı yapı malzemeleri de aynı sahada ortaya çıkabilir.
Her fabrika projesinde binanın tamamının kaldırılması gerekmez. Tesis büyütme, bölüm yenileme, üretim hattı değişikliği veya kullanım amacı dönüşümü sırasında yalnız belirli alanlar yıkılabilir.
Kısmi yıkım, korunacak yapı ile kaldırılacak yapı arasındaki sınırın çok daha dikkatli belirlenmesini gerektirir. Özellikle üretimin devam ettiği fabrikalarda yanlış bir taşıyıcıya, tesisat hattına veya aktif çalışma bölümüne müdahale edilmemelidir.
Yıkılacak bölümün bitişiğinde kullanımda kalacak makineler veya yapısal elemanlar bulunuyorsa çevresel etkiler de değerlendirilmelidir. Titreşim, düşen parçalar, toz ve saha trafiği yalnız yıkım alanını değil yakın bölümleri de etkileyebilir.
Kısmi yıkım öncesinde hangi sistemlerin devre dışı bırakılacağı ve hangilerinin korunacağı açık biçimde tanımlandığında çalışma sınırı daha kontrollü oluşturulabilir.
Üretim fabrikalarının yanında depo, atölye, hangar ve çeşitli sanayi yapılarının da kullanım ömrü sona erebilir. Bu alanlarda taşıyıcı sistem ve yapı malzemeleri kullanım amacına göre farklılık gösterir.
Betonarme bir fabrika binasıyla hafif çelik bir endüstriyel yapının yıkım yöntemi aynı değildir. Yapının taşıyıcı sistemi, yüksekliği, çevresindeki tesisler ve kullanılacak ekipman yıkım planını etkiler.
Bu nedenle endüstriyel yapı yıkımı, yapının mevcut özellikleri görülmeden standart tek yöntemle tanımlanmamalıdır.
Yıkımdan çıkacak malzemelerin niteliği de yapı tipine göre değişir. Çelik ağırlıklı tesislerde geri kazanılabilir metal miktarı yüksek olabilirken betonarme yapılarda metal ile mineral yıkıntının ayrılması daha belirgin bir süreç haline gelir.
Çelik taşıyıcılı fabrikalar, hangarlar, sundurmalar ve çeşitli sanayi yapıları yüksek miktarda demir ve çelik içerebilir. Bu yapılarda söküm ile yıkım arasındaki sınır projenin yöntemine göre değişebilir.
Bazı çelik yapılarda kolon, kiriş ve bağlantı elemanları kontrollü biçimde demonte edilebilir. Bazı durumlarda ise yapı elemanlarının taşınabilir parçalara ayrılması gerekebilir.
Çelik yapı elemanlarının kontrollü ayrılması, metalin beton ve diğer yıkıntılarla gereksiz biçimde karışmasını azaltabilir.
Çıkan demir ve çelik malzemeler daha sonra kendi hurda sınıflarında değerlendirilir. Bu metal grubunun türleri ve ticari sınıfları ayrı olarak Demir Hurdası hizmetinin konusudur; fabrika yıkımında esas olan yıkım sonucunda ortaya çıkan metalin doğru şekilde ayrılmasıdır.
Bir fabrikanın yıkımına başlamadan önce sahadaki gerçek koşulların görülmesi gerekir. Yapının büyüklüğü tek başına yeterli bilgi değildir. Çevredeki binalar, aktif altyapı hatları, yapının taşıyıcı sistemi, korunacak alanlar ve yıkıntının nasıl uzaklaştırılacağı operasyonun tamamını etkiler.
Yıkım öncesi planlama, kullanılacak yöntemin sahaya göre belirlenmesini sağlar. Bina niteliğindeki ve ilgili mevzuat kapsamındaki yapılarda bu hazırlığın resmi yıkım planıyla da ilişkilendirilmesi gerekir.
Kadak Metal açısından saha içerisindeki metal hurdaların önceden görülmesi ayrıca önem taşır. Yıkımın hangi aşamasında hangi metal grubunun çıkacağı tahmin edildiğinde ayrıştırma ve yükleme alanları daha düzenli planlanabilir.
Yıkılacak fabrikanın yalnız iç kısmının değil, çevresinin de incelenmesi gerekir.
Bitişik yapılar, komşu işletmeler, yollar, saha içerisindeki aktif bölümler ve insanların kullanabileceği geçiş alanları yıkım sırasında etkilenebilir. Bu nedenle yapının çevresel ilişkileri, uygulanacak yöntemin belirlenmesinde önemlidir.
Taşıyıcı sistemin betonarme, çelik veya karma olması da değerlendirilmelidir. Mevcut hasarlar veya geçmişte yapılan yapısal değişiklikler operasyon planını etkileyebilir.
Yapının mevcut projeleri bulunuyorsa bunlar teknik incelemeye yardımcı olabilir. Mevcut durum ile eski proje arasında fark bulunabileceği için yalnız arşiv dokümanına dayanmak yerine gerçek saha koşullarının da görülmesi gerekir.
Her endüstriyel yapı için aynı yıkım yöntemini kullanmak doğru değildir.
Binanın yüksekliği, taşıyıcı sistemi, çevresindeki yapılaşma ve çalışma alanı kullanılacak ekipmanın seçimini değiştirebilir. Yıkım yönteminin yapıya göre belirlenmesi, kontrolsüz uygulamaların önüne geçilmesi açısından önemlidir.
Çelik yapıların kontrollü sökülmesi mümkün olabilirken farklı yapı tiplerinde mekanik yıkım yöntemleri gündeme gelebilir. Bazı projelerde de söküm ve yıkım yöntemleri birlikte uygulanır.
Yöntem belirlenirken yalnız yapıyı ortadan kaldırmak değil, yıkım sırasında oluşacak parçaların nereye düşeceği, nasıl toplanacağı ve sahadan nasıl çıkarılacağı da düşünülmelidir.
Fabrika binalarında elektrik, su, doğalgaz, iletişim ve çeşitli üretim tesisatları bulunabilir. Yıkım öncesinde bu sistemlerin durumu netleştirilmeden yapısal çalışmaya geçilmemelidir.
Aktif enerji ve tesisat hatlarının belirlenmesi, hem çalışanların güvenliği hem çevrede kullanımda kalan sistemlerin korunması açısından önemlidir.
Bir fabrikanın kapatılmış olması bütün hatların fiziksel olarak devre dışı olduğu anlamına gelmez. Eski pano, kablo ve boruların hangi sisteme bağlı olduğu kontrol edilmelidir.
Bina yıkımıyla ilgili resmi süreçlerde de elektrik, su, doğalgaz ve telefon gibi hizmetlerin kapatıldığını gösteren belgeler ruhsat sürecinin parçaları arasında yer alabilir.
Yıkım alanı ile işletmenin diğer bölümleri arasında açık bir sınır oluşturulması gerekir.
Yetkisiz kişilerin çalışma alanına girmemesi, araç hareketlerinin belirli güzergâhlarda yürütülmesi ve sökülen malzemelerin rastgele geçiş alanlarına bırakılmaması önemlidir.
Kontrollü saha düzeni, hem yıkım operasyonunu hem hurda ayrıştırmasını kolaylaştırır.
Metal hurdalar için ayrı bir toplama noktası, diğer yıkıntılar için farklı alanlar belirlenebilir. Böylece demir, kablo veya diğer metallerin beton ve yapı atıklarıyla tamamen karışması önlenebilir.
Fabrika içerisinde gerçekleştirilen her demontaj işlemi bina yıkımı değildir. Makine veya üretim hattı sökümüyle yapı ruhsatına tabi bir binanın tamamen ya da kısmen yıkılması hukuken aynı işlem olarak değerlendirilmez.
Bina niteliğindeki yapının planlı şekilde yıkılması söz konusu olduğunda yıkım ruhsatı ve yıkım planı, ilgili mevzuat kapsamına göre gündeme gelir. Bu nedenle proje başlangıcında çalışmanın yalnız ekipman sökümü mü yoksa binanın yapısal yıkımını da mı içerdiği netleştirilmelidir.
Kadak Metal adına doğrulanmamış bir ruhsat düzenleme veya yıkım müteahhitliği yetkisi varsayılmaz. Yapısal yıkım gerektiren projelerde ilgili idare, teknik sorumlular ve mevzuatta öngörülen yeterliliklerin proje özelinde kontrol edilmesi gerekir.
Planlı bina yıkımlarında ilgili idare tarafından düzenlenen yıkım ruhsatı, yapısal yıkım sürecinin temel resmi aşamalarından biridir.
Başvuru kapsamında yapının durumuna ve mevzuat hükümlerine göre çeşitli belgeler istenebilir. Yıkım planı, ilgili sözleşmeler, tahliye durumu ve hizmetlerin kapatıldığına ilişkin belgeler bunların arasında yer alabilir.
Bu süreç ekipman demontajıyla karıştırılmamalıdır. Fabrika binası korunurken yalnız makineler veya iç sistemler sökülüyorsa uygulanacak hukuki ve teknik yükümlülükler projenin niteliğine göre farklı olabilir.
Bu nedenle yapısal yıkım kapsamının önceden tanımlanması, izin sürecinde yaşanabilecek belirsizlikleri azaltır.
Yıkım planı yalnız “hangi gün yıkım yapılacağını” gösteren basit bir çalışma takvimi değildir.
İlgili mevzuat kapsamındaki yapılarda uygulanacak yıkım yönteminin yanı sıra yapının ve çevresinin durumu, etkilenebilecek altyapı ve tesisatlar, taşıyıcı sistem ve çeşitli risk unsurları planlama kapsamında değerlendirilir.
Yıkım yönteminin teknik olarak tarif edilmesi, özellikle çevresinde başka yapı veya aktif kullanım bulunan fabrikalarda önemlidir.
Planlama sırasında yıkımın hangi sırayla ilerleyeceği, kullanılacak ekipman ve oluşacak malzemelerin yönetimi de proje kapsamına göre ele alınabilir.
Bina yıkımı, yalnız makine operatörünün verdiği kararla yürütülebilecek bir işlem değildir. Mevzuat kapsamında yıkım müteahhidi, şantiye şefi ve gerekli durumlarda fenni mesuliyet gibi teknik sorumluluklar bulunur.
Bu nedenle yetki ve teknik sorumlulukların proje öncesinde doğrulanması gerekir.
Yapının türü ve yıkım yöntemine göre uygulanacak koşullar değişebildiğinden, bütün fabrika projeleri için tek bir yeterlilik varsayımı kurulamaz.
Endüstriyel tesis sahibinin de işi yaptıracağı tarafların yetki ve yeterlilik durumunu proje kapsamına göre kontrol etmesi önemlidir.
Yıkım planının merkezinde yapıya uygun yöntemin belirlenmesi bulunur.
Mekanik yıkım, kontrollü parça sökümü veya farklı yöntemlerin kombinasyonu yapının özelliklerine göre değerlendirilebilir. Yöntem seçimi hızdan önce güvenlik ve kontrol edilebilirlik üzerinden ele alınmalıdır.
Özellikle bitişik yapıların veya aktif sanayi tesislerinin bulunduğu sahalarda kontrolsüz yıkım çevrede ilave risk yaratabilir.
Yıkım yöntemi belirlenirken ortaya çıkacak metal ve diğer malzemelerin ayrıştırılabilirliği de dikkate alınabilir. Kontrollü ilerleyen bir operasyon, geri kazanılabilir metalin diğer yıkıntılar içerisinde kaybolmasını azaltabilir.
Fabrika sökümü ve yapısal yıkım, ağır parçaların hareket ettirildiği, kesim çalışmalarının yapılabildiği ve farklı enerji sistemlerinin bulunduğu operasyonlardır. Söküm ve yıkım güvenliği, yalnız çalışanların kişisel koruyucu ekipman kullanmasından ibaret değildir; işin planlanma biçiminden saha erişimine kadar bütün süreci kapsar.
Kadak Metal’in fabrika ve sanayi sahalarındaki operasyonlarında da güvenli ve düzenli saha yönetimi, metal toplama ve tahliye sürecinin ayrılmaz bir parçasıdır.
Bina yıkımı söz konusu olduğunda ayrıca tehlikeli malzemelerin varlığı, yapının çevresindeki etkiler ve seçici yıkım yükümlülükleri gibi konular dikkate alınmalıdır.
Yıkım veya ağır söküm yapılan alana kontrolsüz giriş olmamalıdır.
Çalışan ekipler, işletme personeli, araçlar ve üçüncü kişiler için güvenli hareket alanlarının oluşturulması gerekir. Yıkım bölgesinin sınırlandırılması, düşen veya hareket eden parçalarla teması azaltmak açısından önemlidir.
Araçların yükleme noktasına giriş ve çıkışı da saha planının parçasıdır. Ağır ekipmanla çalışan araçların insanların yoğun kullandığı güzergâhlarla kesişmesi mümkün olduğunca önlenmelidir.
Çalışma alanının düzenli tutulması, sökülen parçaların yeni bir tehlike oluşturmasını da engeller.
Birbirine bağlı endüstriyel sistemlerde parçaların hangi sırayla çıkarıldığı önemlidir.
Taşıyıcı bir parçanın erken sökülmesi diğer ekipmanların dengesini etkileyebilir. Benzer şekilde elektrik ve mekanik bağlantılar güvenli duruma getirilmeden ağır makine demontajına geçilmesi doğru değildir.
Söküm sırasının önceden belirlenmesi, operasyon sırasında ani karar ihtiyacını azaltır.
Yapısal yıkımda da benzer prensip geçerlidir. Yıkım yöntemi ve sıra, yapının taşıyıcı sistemi ile çevresindeki koşullara uygun şekilde yürütülmelidir.
Fabrika yıkımlarının tamamı geniş ve boş alanlarda yapılmaz. Sanayi bölgelerinde tesisler birbirine yakın olabilir veya aynı parsel içerisinde korunacak yapılar bulunabilir.
Yıkım sırasında düşen parçalar, titreşim, toz ve saha araçları çevredeki yapılara etki edebilir. Bu nedenle yakın yapıların ve tesislerin korunması, planlama aşamasında değerlendirilmelidir.
Bitişik yapıların bulunduğu projelerde temel ve taşıyıcı sistem ilişkileri ayrıca önem kazanabilir.
Kısmi yıkım yapılan fabrikalarda ise korunacak yapıyla yıkılacak bölüm arasındaki sınır çok daha hassas biçimde ele alınmalıdır.
Eski fabrika ve sanayi yapılarında yıkım başlamadan önce asbest ve diğer tehlikeli malzemelerin varlığı değerlendirilmelidir.
Bina yıkımına ilişkin mevcut düzenlemelerde asbestli imalatın bulunup bulunmadığının yıkımdan önce tespit edilmesi ve gerekli durumlarda envanter çalışması yapılması öngörülmektedir. Asbest ve benzeri tehlikeli maddeler uygun biçimde uzaklaştırılmadan ana yıkıma geçilmemesi gerekir.
Bu çalışma sıradan hurda sökümü olarak ele alınamaz. Tehlikeli malzemelerin tespit, numune alma ve uzaklaştırılması ilgili uzmanlık ve mevzuat koşullarına göre yürütülmelidir.
Metal hurda değeri hiçbir zaman tehlikeli malzeme güvenliğinin önüne geçmemelidir.
Endüstriyel söküm sırasında metal parçaların ayrılması için sıcak çalışma veya farklı kesim yöntemleri gerekebilir. Bu işlemler yanıcı maddelerin, eski üretim kalıntılarının veya kapalı hatların bulunduğu sahalarda ilave risk oluşturabilir.
Söküm yapılacak ekipman içerisinde yanıcı sıvı, gaz veya başka proses kalıntılarının bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
Kesim yapılacak alanın güvenli hale getirilmesi, çevredeki yanıcı malzemelerin uzaklaştırılması ve gerekli yangın tedbirlerinin alınması operasyonun temel gerekliliklerindendir.
Yıkım güvenliğinin doğru yönetildiği bir projede hız, güvenliğin yerine geçen bir başarı kriteri değildir. Kadak Metal açısından fabrika sahasında ortaya çıkacak metal hurdaların düzenli biçimde ayrılması ve tahliye edilmesi de ancak planlanmış, kontrollü ve güvenli bir çalışma düzeni içerisinde anlamlı hale gelir.
Fabrika sökümü tamamlandığında sahada yalnız demir parçaları kalmaz. Üretim makineleri, elektrik sistemleri, boru hatları, çelik taşıyıcılar, motorlar ve yardımcı ekipmanlar farklı metal türlerinden oluşabilir. Bu nedenle fabrika söküm hurdaları, bütün malzemelerin tek bir karışık hurda yükü olarak değerlendirilmesi yerine türlerine ve mevcut durumlarına göre ayrılması gereken geniş bir metal grubudur.
Söküm sırasında hangi malzemenin hangi sistemden çıktığının bilinmesi önemli bir avantaj sağlar. Üretim hattının çelik şasesinden ayrılan demir parçalarıyla elektrik panosundan çıkan kabloların veya proses ekipmanından sökülen paslanmaz parçaların aynı konteynere atılması, daha sonra tekrar ayrıştırma gerektirir. Kaynağında yapılan metal ayrımı, hem hurda envanterinin hem gerçek ağırlıkların daha açık görülmesini sağlar.
Kadak Metal’in çalışma alanında demir, bakır, kablo, krom/paslanmaz ve alüminyum gibi farklı metal hurdaları ayrı gruplar halinde değerlendirilmektedir. Fabrika sökümünde bu çeşitlilik daha belirgin hale gelir; çünkü tek bir makine veya tesisat dahi birkaç farklı metal türünü aynı anda içerebilir.
Endüstriyel tesis sökümlerinde miktar bakımından en büyük hurda grubunu çoğu zaman demir ve çelik hurdaları oluşturur. Makine gövdeleri, üretim hattı şaseleri, kolonlar, kirişler, platformlar, merdivenler, raf sistemleri, kablo tavaları ve çeşitli konstrüksiyon elemanları bu gruba dahil olabilir.
Ancak sahadan çıkan bütün demir parçalarının aynı ticari sınıfta olduğu varsayılmamalıdır. Ağır konstrüksiyon malzemeleri, sac parçaları, profiller ve farklı üretim artıkları kendi fiziksel özelliklerine göre ayrılabilir.
Makine sökümlerinde demir gövdenin içerisinde motor, kablo veya farklı metal bileşenleri bulunabilir. Bu nedenle makinenin bütün ağırlığını doğrudan demir hurdası olarak kabul etmek doğru değildir. Gerçek demir miktarı, diğer malzemeler ayrıldıktan sonra daha açık biçimde görülebilir.
Çelik konstrüksiyon sökümünde de bağlantı elemanları, sac kaplamalar veya başka bileşenler aynı anda ortaya çıkabilir. Sökülen büyük parçaların yüklemeye uygun boyutlarda hazırlanması, sınıflandırma kadar saha tahliyesini de kolaylaştırır.
Demir ve çelik hurdalarının türleri, sınıfları ve ayrı ticari değerlendirme kriterleri Demir Hurdası hizmetinin kendi konu alanıdır. Fabrika sökümünde asıl amaç, bu malzemenin diğer hurdalarla karışmadan ortaya çıkarılmasıdır.
Fabrika sökümlerinin ekonomik açıdan dikkat edilmesi gereken metal gruplarından biri bakır hurdalarıdır. Elektrik iletkenleri, pano bağlantıları, motor sargıları, trafolar, bazı boru sistemleri ve çeşitli üretim ekipmanlarında bakır bulunabilir.
Bakırın demir konstrüksiyonla aynı yük içerisinde bırakılması, iki metalin de net ağırlığının anlaşılmasını zorlaştırır. Özellikle büyük motor ve makinelerde dış gövdenin demir olması, sistemin tamamının demir olduğu anlamına gelmez.
Motor, trafo veya bobin sökümlerinde bakır sargılar ayrı bir metal grubu oluşturabilir. Tesisat kaynaklı bakır boruların üzerinde ise pirinç, demir veya başka bağlantılar bulunabilir.
Bakırın sistemden ayrıldığı anda ayrı toplanması, daha sonra karışık hurda içerisinde yeniden aranmasını önler. Bu yaklaşım yüksek miktarlı fabrika boşaltmalarında önemli ölçüde daha düzenli bir malzeme akışı oluşturur.
Bakırın kendi türleri ve kalite farklılıkları ise Bakır Hurdası sayfasının ayrı konusudur. Fabrika sökümü kapsamında bakır, sökümden çıkan değerli metal gruplarından biri olarak değerlendirilir.
Elektrik altyapısı bulunan her üretim tesisinde farklı miktarlarda kablo ile karşılaşılabilir. Enerji besleme kabloları, makine bağlantıları, pano kabloları, kontrol hatları ve çeşitli endüstriyel iletkenler söküm sonrasında kablo hurdası haline gelebilir.
Kablonun dış görünüşüne bakarak içindeki metal miktarının tamamını belirlemek mümkün değildir. Kablo kesiti, izolasyon yapısı ve içerisindeki iletken oranı değişebilir.
Bu nedenle kabloların demir, sac veya genel yıkım hurdalarıyla karıştırılması doğru değildir. Kablo hurdalarının ayrı toplanması, iletken metalin ve izolasyonun kendi yapısı içerisinde değerlendirilmesini sağlar.
Elektrik panoları sökülürken kabloların gövde demirleriyle birlikte yığılması sık karşılaşılan bir karışıklık oluşturabilir. Pano gövdesi demir hurdası olarak değerlendirilirken içerisindeki kablo ve iletkenlerin ayrı gruba alınması daha doğru bir sınıflandırma sağlar.
Sökümden çıkan kabloların tür ve metal oranına göre ayrıntılı değerlendirilmesi Kablo Hurdası kapsamında ele alınır.
Gıda, kimya, ilaç, mutfak, proses ve çeşitli endüstriyel üretim alanlarında paslanmaz çelik ekipmanlarla sık karşılaşılabilir. Tanklar, proses boruları, tezgâhlar, kazanlar, hazneler ve farklı makine parçaları söküm sonrasında paslanmaz metal hurdası oluşturabilir.
Paslanmaz malzeme günlük kullanımda çelik veya demir olarak adlandırılsa da hurda sınıflandırmasında aynı grup değildir. Bu nedenle söküm sırasında demir konstrüksiyonlarla birlikte değerlendirilmesi gerçek metal yapısını belirsiz hale getirir.
Özellikle makine gövdesinin bir bölümü demir, ürünle temas eden bölümleri paslanmaz olabilir. Böyle sistemlerde bütün makinenin tek hurda sınıfına dahil edilmesi yerine metal bileşenlerin ayrı değerlendirilmesi gerekir.
Paslanmaz malzemelerin alaşım ve kalite ayrıntıları fabrika sökümü sayfasının sahibi değildir. Bu grup için Krom Hurdası ayrı hizmet alanı olarak kullanılabilir.
Bazı makine parçaları, profiller, kaplama sistemleri, pencere-doğrama elemanları ve üretim ekipmanlarında alüminyum bulunabilir.
Alüminyum, demirden çok daha farklı fiziksel özellik ve yoğunluğa sahip olduğu için ayrı hurda grubu olarak toplanmalıdır. Aynı hacimde görünen alüminyum ve demirin ağırlıkları önemli ölçüde farklı olabilir.
Fabrika sökümü sırasında alüminyum profillerin veya gövdelerin ağır demir hurdaları arasında kalması, daha sonra yeniden ayırma ihtiyacı doğurur.
Özellikle farklı metal parçaların aynı makinede birleştiği sistemlerde malzemenin ne olduğu gözle ve gerektiğinde teknik kontrolle belirlenmelidir.
Komple makine veya motorlar fabrika sökümünde doğrudan ortaya çıkabilir. Ancak makine hurdası tek metalden oluşan standart bir ürün değildir.
Bir motor içerisinde demir gövde, bakır sargı ve çeşitli bağlantı parçaları bulunabilir. Üretim makinesinde ise çelik şaseye ilave olarak motorlar, elektrik kabloları, paslanmaz parçalar, alüminyum bileşenler veya farklı mekanik sistemler bulunabilir.
Bu nedenle makine hurdaya ayrılmış olsa bile ticari değerlendirme sırasında içeriğinin tamamen demir olduğu varsayılmamalıdır.
Yeniden kullanılmayacak makinelerin kontrollü biçimde ayrılması, içerdikleri farklı metallerin kendi gruplarına yönlendirilmesine yardımcı olur. Bileşen bazlı ayrım, özellikle büyük endüstriyel makinelerde önemli miktarda farklı metalin karışık hurdaya dönüşmesini önleyebilir.
Bir fabrikanın sökülmesi sırasında doğru malzemeleri çıkarmak kadar çıkan malzemelerin nasıl toplandığı da önemlidir. Söküm sahasında bütün parçaların aynı noktaya bırakılması, başlangıçta yapılan sınıflandırmanın avantajını ortadan kaldırabilir. Söküm hurdalarının ayrıştırılması, demir, bakır, kablo, paslanmaz, alüminyum ve metal dışı materyallerin mümkün olduğunca birbirinden ayrı tutulmasına dayanır.
Kadak Metal’in hurda işleme yaklaşımında toplanan metallerin türlerine göre ayrıştırılarak geri dönüşüm sürecine hazırlanması önemli bir adımdır. Fabrika sahasında ayrımın daha erken yapılması, sonraki yükleme ve tartım süreçlerinin de daha anlaşılır ilerlemesini sağlar.
Söküm sırasında ortaya çıkan farklı metaller için ayrı toplama alanları belirlenmesi, en temel ayrıştırma yöntemlerinden biridir.
Demir, bakır, paslanmaz ve alüminyumun aynı yığında tutulmaması, her grubun gerçek miktarının daha rahat belirlenmesini sağlar.
Bu yaklaşım yalnız yüksek değerli metaller için gerekli değildir. Demir hurdasının içerisinde farklı metal parçalarının bırakılması da demirin kendi homojenliğini azaltır.
Büyük fabrika sahalarında metal türleri için farklı konteyner, kasa veya stok alanları kullanılabilir. Küçük projelerde ise söküm sırasına göre gruplandırılmış ayrı yığınlar oluşturulabilir.
Önemli olan, sınıflandırmanın yalnız söküm başlangıcında yapılması değil, malzeme araçlara yüklenene kadar korunmasıdır.
Komple makinelerin hurdalaştırılmasında en sık yapılan sınıflandırma hatalarından biri, bütün ekipmanı yalnız dış gövdesine göre değerlendirmektir.
Dış kısmı çelik olan bir makinenin içerisinde önemli miktarda bakır, kablo, alüminyum veya paslanmaz bölüm bulunabilir. Bu nedenle gövde metali ile iç bileşenlerin ayrılması gerekir.
Motor ve redüktör gibi ekipmanlar da ana makineden farklı hurda yapısına sahip olabilir. Elektrik panosu, motor ve kablo sistemlerinin makine gövdesinden ayrı tutulması daha net bir malzeme envanteri oluşturur.
Söküm sırasında bu parçaların doğrudan kendi gruplarına taşınması, daha sonra büyük makine yığınlarının yeniden parçalanması ihtiyacını azaltır.
Elektrik sistemlerinin sökülmesinde kabloların demir kablo tavaları ve pano gövdeleriyle aynı noktaya bırakılması kolay fakat verimsiz bir yöntemdir.
Kablo ve metal gövde ayrımının söküm sırasında yapılması, sonradan çok daha zahmetli bir ayırma işlemini önleyebilir.
Kablo tavaları demir veya başka metalden oluşabilirken kablolar izolasyon ve iletken metal içerir. Bu iki grubun ticari ve geri dönüşüm yapısı aynı değildir.
Kabloların ayrıca kendi içerisinde de farklı tipleri bulunabilir. Fabrika sökümünün amacı bu tiplerin bütün teknik ayrıntılarını sınıflandırmak değil; kabloyu diğer yıkım ve metal hurdalarından ayrı bir akışa almaktır.
Fabrika söküm ve yıkımında yalnız metal ortaya çıkmaz. Plastik, kauçuk, izolasyon, ahşap, beton, cam ve çeşitli yapı malzemeleri de aynı sahada bulunabilir.
Bu maddelerin hurda metal yüklerine yoğun biçimde karıştırılması, net metal ağırlığını ve malzeme kalitesini etkiler.
Örneğin metal konstrüksiyondan çıkan izolasyon parçalarının demir yükünde bırakılması, toplam ağırlığın tamamının metal olmadığı anlamına gelir. Aynı şekilde betonla kaplı çelik parçalar veya makineyle birlikte gelen plastik koruyucular da gerçek metal miktarından ayrı düşünülmelidir.
Metal dışı malzemelerin uygun şekilde ayrı tutulması, yalnız ticari değerlendirme açısından değil saha düzeni açısından da önemlidir. Yükleme alanında metal ve diğer söküm atıklarının farklı bölgelerde bulunması operasyonun daha kontrollü ilerlemesine yardımcı olur.
Fabrika yıkımı kapsamında ortaya çıkabilecek tehlikeli maddeler ise normal hurda ayrıştırmasının konusu değildir. Bu tür malzemeler ilgili mevzuat ve yetkinlik koşullarına göre ayrıca yönetilmelidir.
Fabrika sökümünden çıkan metal hurdaların ekonomik karşılığını anlayabilmek için yalnız hangi metal türlerinin bulunduğunu bilmek yeterli değildir. Hurda tartımı ve değerleme, tür bazlı sınıflandırma ile gerçek net ağırlığın birlikte belirlenmesini gerektirir.
Saha keşfinde yapılan hurda envanteri yaklaşık bir tablo sunabilir ancak söküm tamamlanmadan kesin metal miktarı her zaman belirlenemez. Makine içerisindeki farklı metaller, görünmeyen bağlantılar ve yıkım sırasında ortaya çıkacak malzemeler ilk tahminle gerçek sonuç arasında fark oluşturabilir.
Kadak Metal, hurda alım süreçlerinde hassas/dijital ve şeffaf tartım ile güncel piyasa değerlendirmesini çalışma modelinin parçaları olarak sunmaktadır. Kesin ağırlık ile doğru metal sınıfının eşleştirilmesi, fabrikanın sökümünden çıkan hurdaların daha açık biçimde değerlendirilmesini sağlar.
Fabrika sökümünde farklı metal grupları aynı anda ortaya çıktığı için yalnız toplam hurda tonajının bilinmesi yeterli değildir.
On tonluk bir saha çıkışının tamamı demir olmayabilir. İçerisinde bakır, kablo, paslanmaz veya alüminyum bulunabilir. Bu nedenle her metal grubunun kendi ağırlığının belirlenmesi daha anlamlıdır.
Aynı metal içerisindeki farklı sınıflar için de gerektiğinde ayrı tartım yapılabilir. Böylece yüksek nitelikli bir grubun karışık hurda içerisinde kaybolması önlenir.
Tür bazlı tartımın sağlıklı yapılabilmesi için ayrıştırmanın yükleme öncesinde korunmuş olması gerekir. Araç içerisinde tamamen karıştırılmış malzemelerin sonradan ayrı ağırlığını belirlemek daha zor hale gelir.
Ticari değerlendirmede önemli olan toplam görünen ağırlık değil, değerlendirilen hurdanın net ağırlığıdır.
Konteyner, kasa, araç veya diğer taşıma ekipmanlarının ağırlığı metal hurdasının kendisine dahil edilmemelidir. Benzer şekilde metal dışı malzemelerin yoğun biçimde hurda yükünde bulunması gerçek metal ağırlığıyla görünen yük ağırlığı arasında fark oluşturabilir.
Tonajlı fabrika hurdalarında araç bazlı tartım kullanılacaksa dolu ve boş ağırlıklar üzerinden net yük belirlenebilir. Küçük ve ayrı gruplarda farklı tartım sistemlerinden yararlanılabilir.
Her durumda hangi ağırlığın hangi metal grubuna ait olduğunun açık olması gerekir.
Şeffaf tartım yalnız tartı ekranının görülmesi anlamına gelmez. Hangi malzemenin hangi ağırlıkta tartıldığı da anlaşılır olmalıdır.
Fabrika sökümünde birden fazla araç veya çok sayıda hurda grubu bulunuyorsa kayıt düzeni daha önemli hale gelir. Hangi sevkiyatın demir, hangisinin karışık metal veya başka bir sınıf olduğu takip edilmelidir.
Kadak Metal’in şeffaf tartım yaklaşımı da hurda alımında ağırlık ve değerleme ilişkisinin açık yürütülmesini amaçlar.
Özellikle yüksek tonajlı projelerde tartım kayıtlarının malzeme sınıflarıyla eşleştirilmesi, toplam hurda envanterinin söküm sonunda daha net görülmesini sağlar.
Hurdanın değeri yalnız ağırlığı üzerinden oluşmaz. Metal türü, kalite, karışım seviyesi ve işlem günündeki piyasa koşulları birlikte dikkate alınır.
Bu nedenle söküm başlamadan önce yapılan yaklaşık hurda envanteriyle işlem sonunda oluşan kesin değer arasında fark bulunabilir.
Güncel değerleme gerçek malzeme üzerinden yapılmalıdır. Söküm öncesinde tahmin edilen demir tonajı veya bakır miktarı, ekipmanlar açıldığında farklı çıkabilir.
Bu aşamada sabit fiyat veya hurda karşılığı söküm hesabının ayrıntısına girilmez; çünkü bunlar sonraki ticari bölümün sahibi olan ayrı konulardır. Buradaki temel prensip, metal türü ile gerçek tartım sonucunun güncel koşullarla birlikte değerlendirilmesidir.
Fabrika sökümü yalnız ekipmanın bağlantılarından ayrılmasıyla tamamlanmış sayılmaz. Sökülen parçaların çalışma alanından toplanması, yükleme noktasına taşınması, araçlara alınması ve ilgili malzeme akışlarına gönderilmesi gerekir. Saha tahliyesi, söküm operasyonunu boşaltılmış ve düzenlenmiş bir çalışma alanına dönüştüren son lojistik aşamalardan biridir.
Kadak Metal’in yerinden hurda alım modeli; fabrika, şantiye, depo ve işletmelerde bulunan hurdaların uygun saha ve araç organizasyonuyla alınmasına dayanır. Yüksek tonajlı fabrika sökümlerinde bu operasyon, tek bir araçla yapılan basit toplama işleminden daha kapsamlı olabilir.
Sahadaki malzemenin büyüklüğü, toplam tonajı ve farklı noktalara dağılmış olması tahliye süresini doğrudan etkiler. Planlı tahliye, sökülmüş parçaların çalışma alanında yeni bir engel oluşturmasını önler.
Söküm tamamlandıkça metal parçaların rastgele zeminde bırakılması ilerleyen çalışmaları zorlaştırabilir.
Demir konstrüksiyon parçaları, kablolar, paslanmaz ekipmanlar ve farklı hurdalar için belirlenen toplama alanlarının kullanılması saha içerisindeki malzeme akışını daha düzenli hale getirir.
Büyük parçalarda istif düzeni önemlidir. Uzun profillerin geçiş yollarını kapatması veya ağır makine parçalarının yükleme güzergâhında bırakılması sonraki operasyonları etkileyebilir.
Küçük parçalar, kablolar veya dağılabilecek materyaller ise uygun kasa veya konteynerlerde tutulabilir.
Toplama düzeninin söküm başladığı anda planlanması, bütün iş bittikten sonra sahadaki büyük hurda yığınını yeniden organize etme ihtiyacını azaltır.
Toplanan malzemelerin araçlara yüklenmesi sırasında yapılan sınıflandırmanın korunması gerekir.
Ayrıştırılmış hurdaların yüklemede yeniden karıştırılmaması, tartım ve sonraki değerlendirme açısından önemlidir.
Ağır konstrüksiyon ve makine parçalarında kullanılacak yükleme yöntemi malzemenin boyutuna ve ağırlığına göre belirlenir. Küçük parçalarla tonlarca ağırlığa ulaşabilen ekipmanların aynı yöntemle yüklenmesi beklenemez.
Araç kapasitesinin de hem hacim hem ağırlık bakımından değerlendirilmesi gerekir. Demir yoğun bir metal olduğu için görsel olarak sınırlı görünen yükler yüksek tonaja ulaşabilir.
Fabrika sökümlerinde hurda miktarı yüksekse birden fazla sevkiyat gerekebilir. Böyle durumlarda hangi araçta hangi metal grubunun bulunduğunun takip edilmesi, tartım kayıtlarının doğru tutulmasını kolaylaştırır.
Nakliye planı tahmini tonajla birlikte malzemenin fiziksel yapısına göre oluşturulmalıdır.
Uzun çelik parçalar, büyük makine gövdeleri veya ağır konstrüksiyonlar standart küçük hacimli hurdalardan farklı taşıma ihtiyacı doğurabilir.
Saha çıkışının kontrollü yapılması aktif işletmeler açısından da önemlidir. Fabrikanın bir bölümü çalışmaya devam ediyorsa hurda araçlarının üretim veya personel trafiğini gereksiz biçimde engellememesi gerekir.
Hurdanın araçlara yüklenmesiyle saha tahliyesinin önemli bölümü tamamlanır; ancak sökümden kalan dağınık parçaların kontrol edilmesi gerekir.
Metal hurdaların kaldırıldığı alanlarda küçük kesim parçaları, kullanılmayan bağlantılar veya farklı malzemeler kalabilir. Söküm sonrası saha düzeni, yeni kullanım veya sonraki iş aşaması için alanın daha kontrollü bırakılmasını sağlar.
Kadak Metal’in güçlü saha ekipleri ve lojistik altyapısı hakkındaki bilgiler Kadak Metal hakkında sayfasında ayrıca yer almaktadır.
Sökümden çıkan geri kazanılabilir metalin sahadan ayrılması, fabrika tahliyesinin en görünür sonuçlarından biridir.
Demir, bakır, kablo, paslanmaz ve diğer metaller kendi sınıflarında toplandığında hurdanın geri dönüşüm zincirine yönlendirilmesi daha düzenli yapılabilir.
Metal hurdaların başka yıkım malzemeleriyle birlikte kontrolsüz biçimde uzaklaştırılması yerine türlerine göre ayrılmış sevkiyat yapılması, sonraki işleme sürecini kolaylaştırır.
Kadak Metal, topladığı hurdaları türlerine göre ayrıştırarak geri dönüşüm süreçlerine hazırladığını belirtmektedir. Fabrika sökümünde bu yaklaşım; sökülen ekipmandan çıkan metalin, saha içerisindeki ayrıştırmadan tartım ve tahliyeye kadar tek bir kontrollü malzeme akışı içerisinde yönetilmesine imkân sağlar.
Saha tahliyesinin sağlıklı tamamlanabilmesi için söküm, ayrıştırma, tartım ve yükleme birbirinden bağımsız işlemler gibi düşünülmemelidir. Söküm sırasında yapılan doğru ayrım yüklemeyi; doğru yükleme tartımı; doğru tartım ise malzemenin gerçek değerinin anlaşılmasını kolaylaştırır. Böylece fabrika sahasından çıkan geri kazanılabilir metaller, karışık bir atık yığınına dönüşmeden kendi hurda sınıfları içerisinde değerlendirilebilir.
Fabrika sökümü için bütün tesislere uygulanabilecek tek bir metrekare, günlük çalışma veya ton başına standart fiyat belirlemek sağlıklı değildir. Küçük bir atölyede birkaç makinenin ve raf sisteminin sökülmesiyle büyük bir üretim tesisindeki makinelerin, üretim hatlarının, çelik konstrüksiyonların, elektrik sistemlerinin ve yardımcı yapıların tamamen kaldırılması aynı operasyon değildir. Bu nedenle fabrika söküm fiyatları, gerçek saha koşulları ve iş kapsamı görüldükten sonra oluşturulmalıdır.
Fiyatlandırmada yalnız fabrikanın kapladığı alan değil, içeride ne bulunduğu önem taşır. Aynı büyüklükteki iki fabrikadan biri boş bir çelik yapıdan oluşurken diğerinde ağır makineler, katlı üretim platformları, yoğun kablo altyapısı ve büyük miktarda tesisat bulunabilir. Bu iki işletmenin söküm süresi, ekipman ihtiyacı ve ortaya çıkaracağı hurda miktarı birbirinden farklı olacaktır.
Kadak Metal’in hurda operasyonlarında kullandığı yerinde keşif yaklaşımı, fabrika sökümü gibi sahaya bağlı işlerde de başlangıç bilgilerinin gerçek koşullar üzerinden değerlendirilmesine imkân verir. Kesin maliyetin yalnız fotoğraf veya yaklaşık metrekare üzerinden belirlenmesi, özellikle yüksek tonajlı sanayi tesislerinde önemli unsurların gözden kaçmasına neden olabilir.
Fiyatı belirleyen ilk konu, hangi sistemlerin söküleceğidir. Yalnız birkaç makinenin kaldırılmasıyla bütün üretim hattının, taşıyıcı konstrüksiyonların ve tesisatın sökülmesi arasında önemli operasyon farkı bulunur.
Söküm listesinde şu unsurların hangilerinin bulunduğu netleştirilmelidir:
İş kapsamı genişledikçe yalnız işçilik değil, araç ve saha organizasyonu ihtiyacı da değişir.
Ayrıca yeniden kullanılacak makinelerin kontrollü biçimde demonte edilmesiyle hurdaya ayrılmış ekipmanların sökülmesi aynı iş değildir. Korunarak taşınacak sistemlerde parçaların zarar görmemesine yönelik daha hassas bir çalışma gerekebilir.
Yapısal bina yıkımı da kapsam içerisindeyse bu durum yalnız ekipman sökümüne göre farklı teknik ve hukuki hazırlıklar gerektirir. Bu nedenle teklif istenirken “fabrika sökümü” ifadesinin altında hangi işlerin bulunduğu açıkça belirtilmelidir.
Fabrikanın toplam alanı operasyon ölçeği hakkında ilk fikirlerden birini verir; fakat alan tek başına söküm maliyetini belirleyen birim değildir.
Geniş fakat az ekipmanlı bir depo, daha küçük ancak çok yoğun makine ve konstrüksiyon bulunan üretim tesisinden daha kolay tahliye edilebilir.
Kat sayısı da önemlidir. Zemin seviyesindeki makinelerle yüksek platformlarda, ara katlarda veya zor erişilen bölümlerde bulunan ekipmanların sökülmesi aynı çalışma düzenini gerektirmez.
Malzemenin saha içerisinde ne kadar geniş bir alana dağıldığı da dikkate alınmalıdır. Bütün hurdaların yükleme kapısının yakınında toplandığı bir tesis ile parçaların farklı üretim bölümlerinden çıkarılması gereken tesis arasında zaman ve ekipman farkı oluşabilir.
Bu nedenle fabrikanın büyüklüğü saha yoğunluğu ve erişim koşullarıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Bir fabrikanın söküm maliyetinde en belirleyici unsurlardan biri, sahadaki ağır ekipman ve metal sistemlerin miktarıdır.
Çok sayıda büyük makine, üretim hattı veya ağır çelik konstrüksiyon bulunuyorsa daha fazla demontaj, taşıma ve yükleme işlemi gerekebilir.
Makine ağırlığının yüksek olması da her zaman aynı söküm zorluğunu göstermez. Tek parça halinde çıkış kapısından alınabilecek ağır bir ekipmanla fabrika içerisinde parçalar halinde ayrılması gereken makine farklı operasyon gerektirir.
Konstrüksiyon miktarı ve bağlantı biçimi de benzer şekilde önemlidir. Civatalı sistemlerle yoğun kaynaklı yapılar aynı söküm yöntemine sahip olmayabilir.
Keşif sırasında yaklaşık makine listesi, konstrüksiyon yapısı ve sahadaki ağır metal miktarı görüldüğünde fiyat teklifinin dayanağı daha açık hale gelir.
Söküm sahasında kullanılacak ekipmanlar proje maliyetinin önemli parçalarından biri olabilir.
Malzemelerin ağırlığına, yüksekliğine ve konumuna göre kaldırma, taşıma veya yükleme için farklı ekipmanlara ihtiyaç duyulabilir. Büyük parçaların araçlara alınabilmesi için ayrıca saha organizasyonu gerekebilir.
Her fabrika için aynı ekipman paketinin kullanılması gerekmez. Küçük bir atölyenin tahliyesiyle ağır çelik yapıların bulunduğu büyük tesisin ekipman ihtiyacı farklıdır.
Araçların tesise yaklaşabilmesi de önem taşır. Yükleme alanına doğrudan erişim mümkün değilse sökülen malzemelerin saha içinde ilave mesafe taşınması gerekebilir.
Bu nedenle keşif aşamasında yalnız sökülecek malzemenin değil, aracın ve ekipmanın nerede çalışabileceğinin de görülmesi gerekir.
Fabrika sökümlerinin diğer birçok söküm işinden ayrıldığı önemli noktalardan biri, çalışma sonunda ekonomik değere sahip büyük miktarda metal hurda ortaya çıkabilmesidir.
Demir ve çelik konstrüksiyonların yanında bakır, kablo, paslanmaz ve alüminyum gibi farklı metal grupları bulunabilir. Çıkan hurdanın ekonomik değeri, projenin toplam ticari hesabında dikkate alınabilecek önemli bir unsurdur.
Ancak söküm öncesinde görünen makine veya konstrüksiyon ağırlığının tamamını değerli hurda ağırlığı olarak kabul etmek doğru değildir. Makinenin içerisinde farklı materyaller bulunabilir; yapısal parçalar metal dışı bileşenler taşıyabilir.
Gerçek hurda değeri, metal türlerinin ayrılması ve net ağırlıkların belirlenmesiyle daha açık biçimde ortaya çıkar.
Demir ve çelik malzemelerin kendi sınıflarına göre değerlendirilmesi gerektiğinde Demir Hurdası sayfasındaki ayrı konu yapısı korunmalıdır.
Sanayi sektöründe karşılaşılan ticari modellerden biri hurda karşılığı fabrika sökümü uygulamasıdır. Bu modelde fabrikanın sökümü sırasında ortaya çıkması beklenen geri kazanılabilir metallerin ekonomik değeri ile söküm operasyonunun maliyeti birlikte değerlendirilir.
Bu yöntem “söküm her zaman ücretsiz yapılır” anlamına gelmez. Aynı şekilde fabrikada hurda bulunması da otomatik olarak bütün söküm maliyetinin karşılanacağını göstermez.
Hurda değeri yüksek bir çelik tesisle düşük metal yoğunluğuna sahip bir yapının ekonomik dengesi aynı değildir. Bu nedenle hurda karşılığı çalışma ancak proje bazında hesaplanabilecek bir modeldir.
Kadak Metal’in canlı kurumsal sayfalarında hurda karşılığı fabrika sökümünün her proje için geçerli standart bir sözleşme biçimi olduğu açıkça belirtilmemektedir. Bu nedenle böyle bir çalışma düşünüldüğünde uygulanabilirliğinin yerinde keşif ve özel teklif sırasında netleştirilmesi gerekir.
Hurda karşılığı modelin ilk tarafı, fabrikadan çıkması beklenen geri kazanılabilir metallerin yaklaşık değeridir.
Keşif sırasında çelik konstrüksiyonlar, makineler, kablolar, bakır sistemleri, paslanmaz ekipmanlar ve diğer metaller hakkında ön envanter oluşturulabilir.
Ancak ön envanter kesin hurda değeri değildir. Makine sökülmeden içerisindeki bütün malzemeler görülemeyebilir ve tahmini tonaj gerçek tartımdan farklı çıkabilir.
Ayrıca bütün metaller aynı birim değere sahip değildir. Demir ile bakırın, kablo ile paslanmazın ayrı değerlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle hurda karşılığı hesap yapılacaksa yalnız toplam kilogram tahmini yerine mümkün olduğunca metal türlerine göre ayrı bir envanter oluşturulması daha anlamlıdır.
Denklemin diğer tarafında operasyonun gerçek maliyeti bulunur.
İşçilik, kullanılacak ekipman, saha süresi, yükleme, taşıma ve proje özelindeki diğer operasyon ihtiyaçları söküm maliyetini etkileyebilir.
Büyük miktarda hurda çıkması, söküm işleminin maliyetsiz olduğu anlamına gelmez. Çok ağır makinelerin veya karmaşık üretim hatlarının sökülmesi önemli operasyon gerektirebilir.
Benzer şekilde yüksekten çalışma gerektiren konstrüksiyonlar, zor erişim veya uzun saha içi taşıma mesafeleri operasyonun kapsamını değiştirebilir.
Yapısal bina yıkımı da bulunuyorsa gerekli teknik ve mevzuat yükümlülükleri söküm operasyonundan ayrı dikkate alınmalıdır.
Hurda değeri ile söküm maliyetinin birlikte ele alındığı projelerde hurda mahsubu, ortaya çıkacak metalin ekonomik değerinin operasyon hesabında dikkate alınmasını ifade eder.
Basit bir örnek mantığında; söküm operasyonunun belirli bir maliyeti bulunurken projeden çıkan metal hurdaların da ayrı bir ekonomik karşılığı vardır. Bu iki taraf karşılaştırılarak işin ticari dengesi oluşturulabilir.
Ancak bu hesabın söküm başlamadan önce tamamen kesin olduğu varsayılmamalıdır. Tahmini hurda miktarıyla gerçek söküm sonrası miktar farklı çıkabilir.
Bu nedenle uygulanacak yöntemde tahmini ve kesin hesapların nasıl ele alınacağı teklif veya sözleşme aşamasında açıklaştırılmalıdır.
Hurda mahsubunun hangi tartım ve fiyat üzerinden yapılacağı, ticari şeffaflık açısından özellikle önemlidir.
Hurda değeri ile operasyon maliyeti karşılaştırıldığında farklı sonuçlar oluşabilir.
Bazı projelerde hurdaların değeri operasyon maliyetinin belirli bölümünü karşılayabilir. Bazılarında iki taraf birbirine yakın olabilir. Başka bir projede ise söküm operasyonunun maliyeti ortaya çıkan hurdadan daha yüksek olabilir.
Bu nedenle “hurda karşılığı söküm” ifadesi her projede aynı mali sonucu garanti etmez.
Proje bakiyesi gerçek hesap sonucuna göre belirlenmelidir.
Bu noktada tür bazlı tartım ve güncel piyasa değerlemesi önem kazanır. Hurda miktarı yalnız tahmin edilirse veya farklı metaller tek sınıf olarak değerlendirilirse mahsuplaşmanın dayanağı belirsiz hale gelir.
Kadak Metal’in hurda alımlarında kullandığı şeffaf tartım ve güncel piyasa fiyatlandırması yaklaşımı, sökümden çıkan metalin değerlendirilmesinde kullanılabilecek temel unsurları oluşturur. Hurda karşılığı modelin uygulanıp uygulanmayacağı ise proje özelinde teklif aşamasında ayrıca netleştirilmelidir.
Fabrika sökümü için sağlıklı teklif oluşturulabilmesi, yalnız tesisin adresinin ve yaklaşık metrekaresinin bilinmesiyle mümkün değildir. Fabrika söküm teklifi, neyin söküleceği, hangi malzemelerin korunacağı, sahada yaklaşık ne kadar hurda bulunduğu ve operasyonun hangi koşullarda yürütüleceği belirlendikten sonra daha gerçekçi hale gelir.
Kadak Metal’in ana sayfasında yerinde keşif ve teklif formu bulunması, yüksek miktarlı hurda ve saha çalışmalarında ön bilgilerin alınmasına imkân verir.
Fabrika sahipleri veya işletme yöneticileri teklif talep ederken mümkün olduğunca açık bilgi paylaşırsa ilk değerlendirme daha hızlı yapılabilir.
Teklif sürecinin başlangıcında tesis hakkında temel bilgiler paylaşılmalıdır.
Fabrikanın kullanım durumu, sökülecek yaklaşık alan, bina mı yalnız ekipman mı söküleceği ve tesis içerisindeki ana sistemlerin neler olduğu belirtilmelidir.
Örneğin yalnız “fabrikamız sökülecek” demek yerine şu bilgiler daha kullanışlıdır:
Doğru ön bilgi, yanlış kapsam üzerinden teklif oluşturulmasını önler.
Güncel fotoğraf ve videolar ilk değerlendirmeye önemli katkı sağlayabilir.
Makine yoğunluğu, konstrüksiyon yapısı, tesisin genel durumu ve hurda miktarı hakkında ön fikir elde edilebilir.
Ancak fotoğraf kesin keşfin yerine geçmez. Bir makinenin ağırlığı, iç bileşenleri veya bağlantıları yalnız dış görüntüden anlaşılamayabilir.
Saha bilgileri arasında tesisin bulunduğu bölge, araç giriş koşulları, yükleme alanı ve çalışma zamanına ilişkin kısıtlamalar da bulunabilir.
Aktif işletme içerisinde kısmi söküm yapılacaksa üretimin devam ettiği bölümler ayrıca belirtilmelidir.
Büyük ve karmaşık fabrika projelerinde teklifin en önemli aşamalarından biri yerinde keşiftir.
Keşifte sökülecek makineler ve konstrüksiyonlar görülebilir, erişim koşulları incelenebilir ve hurda metal grupları hakkında ön envanter oluşturulabilir.
Aynı zamanda operasyon için ihtiyaç duyulacak ekipman, araç ve yaklaşık çalışma planı hakkında daha gerçekçi değerlendirme yapılabilir.
Kadak Metal’in yüksek tonajlı hurda işlemlerinde saha ekipleri ve araç organizasyonu kullandığı kendi kurumsal sayfasında doğrulanmaktadır.
Yerinde keşfin amacı yalnız hurdanın fiyatını belirlemek değildir; işin toplam kapsamını görmek ve sökümün hangi şartlarda yapılabileceğini anlamaktır.
Teklif oluşturulurken fabrikanın metal potansiyelinin mümkün olduğunca ayrıştırılması önemlidir.
Çelik ve demir konstrüksiyonların yanında bakır, kablo, paslanmaz ve alüminyum malzemeler bulunabilir.
Örneğin pano ve üretim hatlarından çıkan iletkenlerin değerlendirilmesi gerektiğinde Kablo Hurdası ayrı konu sahibidir.
Hurda envanteri, sökümün ticari hesabını oluşturmak için kullanılan ön tahmindir. Kesin tonaj ancak malzeme çıkarılıp tartıldığında belirlenir.
Bu nedenle teklif üzerinde tahmini hurda ile kesin tartım sonucunun birbirinden ayrılması önemlidir.
Keşif ve ön envanter sonrasında hazırlanacak teklif yalnız bir toplam rakamdan oluşmamalıdır. İşin hangi kapsamla değerlendirildiğinin anlaşılması gerekir.
Sökülecek alanlar, yükleme ve nakliye dahil olup olmadığı, korunacak ekipmanlar, hurdanın nasıl değerlendirileceği ve yapısal yıkım bulunup bulunmadığı teklifin temel parçaları arasında olabilir.
Hurda karşılığı model değerlendirilecekse bunun nasıl hesaplanacağı da ayrıca açıklanmalıdır.
Fabrika sökümü veya yüksek miktarlı saha değerlendirmesi için güncel talep oluşturmak isteyen işletmeler Kadak Metal iletişim kanalları üzerinden mevcut tesis bilgilerini iletebilir.
Fabrika sökümü ve yıkımının doğru ilerlemesi, işlemlerin rastgele aynı anda başlatılması yerine belirli bir sıra içerisinde yürütülmesine bağlıdır. Söküm ve yıkım süreci, keşiften başlayıp hurda tahliyesine kadar birbirine bağlı operasyon adımlarından oluşur.
Her proje birebir aynı sıra veya kapsamı gerektirmeyebilir. Ancak özellikle büyük sanayi tesislerinde önceden oluşturulan operasyon akışı, hangi ekibin hangi aşamada çalışacağını ve çıkan malzemelerin nasıl yönetileceğini daha anlaşılır hale getirir.
Kadak Metal açısından metal hurdaların bu süreç içerisinde kaynağında ayrılması, tartılması ve geri dönüşüm zincirine yönlendirilmesi operasyonun önemli ticari tarafını oluşturur.
İlk aşamada tesisin mevcut durumu görülür.
Sökülecek ve korunacak sistemler, ağır makineler, çelik yapılar, tesisatlar ve potansiyel hurda grupları belirlenir.
Saha girişleri, yükleme noktaları ve çalışma alanları da bu aşamada değerlendirilir.
Keşif yapılmadan oluşturulan çalışma planı, gerçek tesis koşullarıyla uyuşmayabilir.
Keşif sonrasında operasyonun hangi sırayla yürütüleceği belirlenir.
Korunacak makineler varsa önce bunların güvenliği sağlanır. Enerji ve tesisat bağlantıları kontrol edilir. Sökülecek ekipmanlar ve kullanılacak araçlar planlanır.
Yapısal bina yıkımı bulunuyorsa ilgili yıkım ruhsatı, yıkım planı ve proje özelindeki diğer hukuki/teknik gerekliliklerin tamamlanması gerekir.
Planlama aşaması, söküm ile yapısal yıkımın sınırını da netleştirir.
Fiziksel çalışmada öncelikle uygun şekilde demonte edilebilecek sistemler ele alınabilir.
Makineler, üretim hatları, kablo sistemleri, metal tesisatlar ve çeşitli konstrüksiyonlar proje sırasına göre sökülür.
Yeniden kullanılacak parçalarla hurdaya ayrılacak malzemeler karıştırılmamalıdır.
Söküm sırasında farklı metal gruplarının doğrudan kendi toplama alanlarına yönlendirilmesi, sonraki ayrıştırma ihtiyacını azaltır.
Yapının kendisinin kaldırılması gerekiyorsa söküm ve hazırlık çalışmalarından sonra yıkım aşamasına geçilebilir.
Bina yıkımı yalnız hurda çıkarma işlemi değildir. Yapının taşıyıcı sistemi, çevredeki binalar ve mevzuat gereklilikleri dikkate alınarak teknik yıkım planına uygun şekilde yürütülmelidir.
Seçici olarak ayrılması gereken malzemelerin ana yıkım öncesinde çıkarılması, geri kazanılabilir metallerin diğer yıkıntılarla karışmasını azaltır.
Komple yıkım bulunmayan projelerde bu aşama uygulanmayabilir.
Söküm veya yıkım sırasında ortaya çıkan malzemeler metal türlerine ve diğer atık gruplarına göre ayrılır.
Demir ve çelik, bakır, kablo, paslanmaz ve alüminyumun aynı yığın içerisinde tutulmaması sonraki ticari değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Özellikle paslanmaz metal çıktığında ayrıntılı değerlendirme için Krom Hurdası kendi konu sahipliğini korur.
Ayrıştırma ne kadar erken yapılırsa, yükleme sırasında sınıflandırmanın korunması o kadar kolay olur.
Ayrıştırılan metal grupları uygun yöntemlerle tartılır.
Toplam görünen saha tonajı yerine hangi metal grubundan ne kadar bulunduğunun belirlenmesi gerçek hurda hesabını oluşturur.
Kadak Metal’in hurda alım süreçlerinde kullandığı şeffaf tartım, satıcının değerlendirmeye esas ağırlığı anlayabilmesini amaçlar.
Hurda karşılığı bir ticari model söz konusuysa tartım sonucu mahsuplaşma hesabının en önemli verilerinden biri haline gelir.
Son aşamada sökülen ve ayrıştırılan hurdalar uygun araçlara yüklenerek sahadan çıkarılır.
Yüksek tonajlı tesislerde birkaç sevkiyat yapılması gerekebilir. Hangi araçta hangi metal grubunun bulunduğunun takip edilmesi, tartım ve toplam hurda envanterinin düzenli tutulmasına yardımcı olur.
Saha tahliyesi, söküm operasyonunun yalnız metalin parçalanmasıyla değil, sökülen malzemenin çalışma alanından kontrollü biçimde uzaklaştırılmasıyla tamamlandığını gösterir.
Kadak Metal’in profesyonel saha ekipleri, araç filosu, yerinden hurda alımı ve metal ayrıştırma yaklaşımı özellikle yüksek miktarlı sanayi hurdalarının yönetilmesinde operasyonel altyapı sağlar.
Fabrika sökümü ve yıkımında sağlıklı ticari sonuç; yalnız “söküm fiyatı ne kadar?” sorusuna verilen tek rakamdan oluşmaz. Söküm kapsamı, saha koşulları, ekipman ihtiyacı, çıkan hurdaların türü, gerçek net ağırlık ve güncel metal değeri birlikte değerlendirildiğinde projenin gerçek mali ve operasyonel yapısı ortaya çıkar.